Angst

De meest voorkomende mentale problemen tijdens de perinatale fase zijn depressie en angst. Angst geeft ons een signaal en waarschuwt ons voor gevaar, maar soms kunnen we er door overspoeld raken.

Er zijn verschillende soorten angststoornissen: paniekstoornis, sociale angststoornis, gegeneraliseerde angststoornis, fobie, obsessief compulsieve stoornis (OCS), posttraumatische stress-stoornis (PTSS). Een angststoornis tijdens de perinatale periode is vaak voorkomend en is vergelijkbaar met het voorkomen in de algemene bevolking.

Invloed tijdens de perinatale fase

De meest voorkomende mentale problemen tijdens de perinatale fase zijn depressie en angststoornissen. De klachten zijn hetzelfde als tijdens een andere levensfase, maar ze ontstaan net voor of tijdens de zwangerschap of in de periode tot één jaar na de bevalling. Het gaat hierbij om een depressieve of angstige stemming, met grote impact op verschillende levensgebieden (zoals sociaal, professioneel, …) die minstens twee weken aanhouden. Hierin verschillende ze van de kraamtranen of babyblues, deze zijn kortdurend en hebben geen beperkende impact. Deze klachten komen voor bij 1/5 van de moeders, doch wordt 75% niet gediagnosticeerd indien er geen systematische screening is. Volgens WHO komen mentale problemen voor bij 10% van de zwangere vrouwen en bij 13% van de postpartum vrouwen.  Voor partners zijn deze cijfers gelijkaardig, namelijk 11% van de partners ervaren een angststoornis in de perinatale periode.

Een snelle detectie en doorverwijzing van angststoornissen is urgent, aangezien de perinatale levensfase een eerder relatief tijdsbestek betreft. De impact is groter dan in een andere levensfase, onder andere door de impact op de ontwikkeling van het kind.

Angstklachten kunnen zich op verschillende manieren uiten. Je kan (beginnen) piekeren, je rusteloos voelen, prikkelbaar of gespannen zijn, moeite hebben met concentreren of je heel vermoeid voelen. Er kunnen ook lichamelijke klachten zijn, zoals hartkloppingen, benauwdheid, spier- en slaapproblemen.

Wat kan je aanbieden aan je cliënt?

Alle zwangere vrouwen hebben een verhoogde psychische kwetsbaarheid. Daarom is het belangrijk om systematisch te screenen naar psychische problemen bij iedereen. Er werd een richtlijn uitgewerkt over screening en detectie van psychische problemen in de perinatale fase.  Een handige tool om zorgverleners te ondersteunen om te screenen is Born in Belgium Professionals.

Denk eraan om een perinataal multidisciplinair zorgteam op te starten. Ken jij als zorgverlener je eigen sociale kaart? Aan de hand van de overzichtskaart, gemaakt door Perinet, kan je op zoek gaan naar zorgverleners in jouw buurt, om samen zorg te dragen voor dit gezin. Deze kan je toevoegen aan je eigen professionele nest, van waaruit je samen zorg kan dragen voor anderen.

Zorgaanbod PIMH

Oefeningen

  • ademhalingsoefeningen
  • mindfulness
  • fysieke beweging
  • yoga
  • begeleide meditatie

De oefeningen die je terugvindt bij piekeren, kunnen ook voor angst gebruikt worden.

Piekeren

Handige links